بسیار دوست داشتم که در پایان سال ۱۳۸۹ مجموعه ای از موفقیت های فوتبال ایران را گردآوری کنم و به پدید آورندگان آن آفرین بگویم. اما با نهایت تاسف در این سال فوتبال ما آنقدر ضعیف و نا امید کننده بود که جایی برای تحسین باقی نگذاشت. در این مقال اشاره گذرا به تعدادی از ناکامی های فوتبال ایران که عمدتا  ناشی از سوء مدیریت ورزشی و سیاسی کشور است خواهیم داشت.

۱- شکست و حذف تیم ملی نوجوانان در مرحله مقدماتی مسابقات آسیایی

تیمی که دوره گذشته توانسته بود مقام قهرمانی آسیا را کسب نموده و به جام جهانی راه پیدا کند این‌بار با سرمربی‌گری اکبر محمدی نتیجه‌ای جز حذف از مرحله مقدماتی کسب نکرد. نکته جالب در مورد اکبر محمدی اینست که ایشان برای اولین بار در عمر ورزشی خود سرمربیگری یک تیم فوتبال را با تیم ملی نوجوانان ایران تجربه می‌کند. اکبر محمدی در یک برنامه ورزشی پر‌طرفدار اعلام کرد که شرط مربی‌گری برای تیم ملی نوجوانان داشتن سابقه سرمربی‌گری نیست بلکه دارا بودن علاقه به کار کردن با این رده سنی مهمترین فاکتور دستیابی به این پست می‌باشد!.

۲-شکست و حذف تیم ملی جوانان در مرحله مقدماتی مسابقات آسیایی

علی دوستی که توانسته بود تیم ملی نوجوانان را به مقام قهرمانی آسیا برساند در یک اقدام نادرست توسط فدراسیون با یک درجه ارتقا! به سرمربیگری تیم ملی جوانان رسید و همان شد که دیدیم . شکست در دو بازی ابتدایی جام که سبب حذف بی بهانه این تیم از مسابقات شد.

۳-عدم موفقیت تیم امید در بازی‌های آسیایی

این تیم که با وعده قهرمانی آسیا و با به‌کار گرفتن سه بازیکن حرفه ای بالای ۲۳ سال با سرمربی‌گری غلام پیروانی به چین رفته بود مقامی بهتر از چهارم کسب نکرد. مسوولان که می‌توانستند با فرستادن تیم المپیک واقعی متشکل از بازیکنان زیر ۲۱ سال  شرایطی را برای آمادگی و صعود این تیم به المپیک فراهم کنند برای به دست آوردن طلای بازی‌های آسیایی که در رشته فوتبال معمولا ارزش چندانی ندارد به آب و آتش زده و حتی لیگ را هم تعطیل کردند. اما نتیجه چیزی جز عنوان چهارمی و شکست در برابر رقبای آسیایی نبود. رقبایی  که تیم زیر ۲۱ سال خود را برای کسب تجربه و آمادگی جهت حضور در المپیک لندن به میدان فرستاده بودند.

۴-عدم توفیق تیم ملی در جام ملت های آسیا

تیم ملی با سرمربی‌گری افشین قطبی که حتی حمایت فدراسیون را هم به همراه نداشت وارد بازی‌های دوحه شد. اگرچه در دور مقدماتی بازی‌های امیدوار کننده ای به نمایش گذاشت اما در نهایت در یک سریال تکراری در دور حذفی مغلوب تیم کره جنوبی شد و از دور مسابقات کنار رفت.

۵-شکست در انتخابات هیات رییسه کنفدراسیون فوتبال آسیا

پس از کناره‌گیری اجباری محمد علی آبادی رییس وقت سازمان تربیت بدنی که هوس کرده بود ریاست فدراسیون فوتبال یعنی فدراسیون تحت نظارت خود را به دست بگیرد این بار نوبت علی سعید لو رییس فعلی سازمان بود تا هوس ورود به دنیای پر رنگ و لعاب فوتبال را در سر بپروراند. ایشان که تجربه مدیر قبلی را به همراه داشت تصمیم گرفت که خود را کاندیدای نایب رییسی کنفدراسیون فوتبال آسیا کند. سعیدلو که برای به دست آوردن این پست بسیار مطمئن بود و اعتقاد داشت با لابی های انجام شده میان کشور های عضوکنفدراسیون با رای بالا صاحب این کرسی خواهد شد حتا کفاشیان رییس فدراسیون فوتبال را هم در این راه قربانی کرد و مانع کاندیدا شدن وی برای تصاحب یکی از کرسی‌های عضویت در کنفدراسیون شد. ایشان باور داشت این کاندیداتوری می‌تواند شانس وی را برای ایجاد اجماع در جهت کسب رای کم کند. با این وصف نهایتا رییس سازمان تربیت بدنی ایران رقابت نایب رییسی کنفدراسیون فوتبال آسیا را به نماینده کشور نپال که سابقه چند سال حضور در کادر کنفدراسیون را در کارنامه خود داشت واگذار کرد تا شاید بفهمد که شرایط رقابت در سازمان های جهانی با داخل ایران بسیار متفاوت است! همان‌گونه که ذکر شد این تصمیم و شکست مفتضحانه سبب شد که ایران تنها کرسی در اختیار خود را از دست بدهد. کرسی‌ای که به علت حضور موفق و موثر مهندس صفایی فراهانی(که این روزها در زندان به سر می‌برد!) به سادگی قابل دستیابی مجدد بود.

۶–انتخاب سرمربی تیم های ملی و المپیک

داستان انتخاب سرمربی تیم ملی که از چند ماه پیش از جام ملت‌ها آغاز شده بود تبدیل به یکی از مشکلات لاینحل فدراسیون کفاشیان شده است که البته این مشکل در کل دوره ریاست ایشان مسبوق به سابقه است. همیشه در ابتدای امر اسامی بزرگی از میان مربیان مطرح دنیا آورده می‌شود و نهایتا هم یک مربی وطنی برای این پست انتخاب می‌شود. داستان انتخاب کلمنته و سفر یک روزه وی به ایران که نهایتا با گردش ۳۶۰ درجه ای فدراسیون به سمت مربی ایرانی و انتخاب متوالی دایی، مایلی کهن و قطبی که نهایتا منجر به حذف تیم ایران از جام جهانی شد را فراموش نکرده بودیم که همین ماجرا برای کارلوس کرش تکرار شد. کرش سرمربی موفق سابق تیم ملی پرتغال همانند کلمنته سفری یک روزه به ایران داشت و در حالیکه همه چیز بین او وفدراسیون خوب پیش می‌رفت ناگاه پس از بازگشت، از قبول مسوولیت سرمربی‌گری تیم فوتبال ایران انصراف داد تا بزرگان فوتبال و سیاست ایران پی ببرند که در دنیای امروز به قول معروف شتر سواری دولا دولا نمی‌شود.

سرمربی گری تیم المپیک هم داستان خاص خود را دارد. غلام پیروانی پس از کش‌و‌قوس ها و قهر و آشتی‌های فراوان نهایتا عطای  تیم امید را به لقایش بخشید و از این تیم برای همیشه کنار رفت. تیم امید اولین مرحله از بازی‌های ورودی به المپیک را با پیروزی بسیار ضعیف و شکننده در مقابل تیم درجه سوم قرقیزستان به پایان برد.  بازی‌ای که در آن هومن افاضلی دستیار سابق علی دایی در تیم ملی به عنوان سرمربی موقت‌! روی نیمکت نشسته بود.

۷-ادامه پروژه شکست خورده انتقال تیم‌های تهرانی به شهرستان

این پروژه این بار با تصویب انتقال تیم نفت تهران به اراک ادامه پیدا کرد . اتفاقی که سر و صدای زیادی در مطبوعات و رادیو و تلوزیون و حتا مجلس به پا کرد و روز های آینده مشخص خواهد کرد که این داستان مسکوت مانده و یا همچنان ادامه خواهد یافت. تیم‌های پیکان‌، پاس و صبا در سال‌های قبل، مشمول این قانون شده بودند که نگاهی به جایگاه این تیم ها در جدول رده بندی مسابقات لیگ و میزان استقبال از این تیم‌ها در شهر‌های جدید خود نشان دهنده میزان موففقیت این طرح می‌باشد.

۸-تیم های بزرگ همچنان بدون هیات مدیره و مدیر عامل

داستان اداره تک نفره سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها سرانجام به فوتبال هم سرایت کرد تا شاهد انبوه تیم‌هایی باشیم که بدون هیات مدیره و مدیر عامل اداره می‌شوند. این مورد شامل تیم های بزرگ و پرطرفدار پرسپولیس و استقلال هم می‌شود. تا جایی که اولی بیش از یک سال و دومی حدود ۸ ماه است که بدون هیات مدیره و مدیر عامل و توسط مقامی تحت عنوان سرپرست اداره می‌شوند. باید دید سازمان تربیت بدنی با توجه به قوانین سختگیرانه که فیفا و ای اف سی در مورد وجوب حضور هیات مدیره و مدیر عامل برای تیم‌ها وضع کرده اند چه چاره ای برای این موضوع خواهد اندیشید. اگرچه جناب سعیدلو در جایی در پاسخ به این سوال که چرا اعضای هیات مدیره این دو باشگاه را معرفی نمی‌کند گفته بود که اعتقاد دارد مدیریت تک نفره بسیار از مدیریت گروهی موثرتر است!

۹-ورزشگاه‌های بدون تماشاگر

این مشکل که امسال دیگر بدجوری توی ذوق می زد به مسابقات جام باشگاه های آسیا هم راه پیدا کرد. با حضور همزمان دو تیم استقلال و پرسپولیس در این مسابقات همگان امیدوار بودند تا یخ ورزشگاه ها حداقل برای این مسابقات شکسته شود. اما چنین اتفاقی رخ نداد و ورزشگاه آزادی همچنان در حسرت روز های خوب دهه های قبل خود به سر می‌برد.

۱۰-به عنوان دهمین و آخرین ناکامی فوتبال ایران در سال ۱۳۸۹ به ناکامی تیم های داوری ایران در مسابقات جام ملت های آسیا اشاره می‌کنیم:

فوتبال ایران که همیشه نمایندگان ثابتی در بخش های داوری و کمک داوری این مسابقات داشته این بار سنت شکنی نموده و در بخش داوری تنها به یک داور ذخیره اکتفا کرد. محسن ترکی تنها زمانی که داور عرب به علت مصدومیت امکان حضور در بازی کویت و ژاپن را پیدا نکرد توانست این بازی را سوت بزند که البته تنها قضاوت وی نیز با جنجال‌های فراوانی توام شد.

با توجه به ناکامی های ذکر شده و همه آن‌چه که ذکر نشد  باید بپذیریم که فوتبال ایران با این شیوه مدیریت آرام آرام در حال پیمودن مدارج در جهت معکوس است. رده‌بندی های فیفا و ای اف سی نشان میدهد که در حال حاضر، ایران جزو تیم های درجه ۲ آسیا محسوب میشود. اتفاقی که هیچ‌گاه در طول تاریخ سابقه نداشته است.

مازیار مهدوی فر

29 اسفند 1389

Advertisements